जापानका शिन्तो र बौद्ध मन्दिरको फरक
हेर्दा उस्तै लागे पनि शिन्तो मन्दिर र बौद्ध मन्दिर फरक धार्मिक परम्पराका स्थल हुन्। तिनलाई चिन्ने र सम्मानपूर्वक घुम्ने तरिका जानौँ।
मुख्य फरकहरू
| तुलना | शिन्तो मन्दिर | बौद्ध मन्दिर |
|---|---|---|
| धार्मिक परम्परा | शिन्तो | बौद्ध धर्म |
| चिन्ने आधार | तोरी प्रवेशद्वार; पवित्र शिमेनावा डोरी | सान्मोन प्रवेशद्वार; बौद्ध मूर्ति; प्यागोडा |
| प्रार्थना | सामान्यतः: दुई पटक निहुरने → दुई पटक ताली बजाउने → प्रार्थना गर्ने → एक पटक निहुरने | शान्त भएर हत्केला जोड्नुहोस्। ताली नबजाउनुहोस्। |
| नामबाट चिन्ने आधार | प्रायः Jinja, Jingu वा Taisha | प्रायः -ji, -dera वा -in |
| त्यहाँ सेवा गर्ने व्यक्ति | शिन्तो पुजारी | बौद्ध भिक्षु वा धर्मगुरु |
शिन्तो मन्दिर
जापानको परम्परागत धर्म शिन्तोको उपासनास्थल हो। यहाँ प्रकृति र स्थानसँग सम्बन्धित कामी भनिने पवित्र देवताहरूको सम्मान गरिन्छ। तोरी (torii) प्रवेशद्वार यसको एउटा चिनारी हो।
बौद्ध मन्दिर
बौद्ध धर्मको उपासनास्थल हो। यहाँ बुद्धको शिक्षालाई महत्त्व दिइन्छ। सान्मोन प्रवेशद्वार, बौद्ध मूर्ति वा प्यागोडा देख्न सकिन्छ।
यी चिन्ने आधार हुन्, सधैँ लागू हुने नियम होइनन्। शिन्तो र बौद्ध धर्मबीच लामो सम्बन्ध भएकाले एउटै परिसरमा दुवै स्थल हुन सक्छन्। भवन मात्र होइन, नाम र सूचनापाटी पनि हेर्नुहोस्।
प्रार्थना गर्ने तरिका
तल सामान्य चलन दिइएको छ। ठाउँअनुसार तरिका फरक हुन सक्छ, त्यसैले त्यहाँको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
शिन्तो मन्दिर
- तोरी प्रवेशद्वारअघि हल्का निहुरनुहोस्। सम्भव भएसम्म बाटोको एक छेउबाट हिँड्नुहोस् र अरूलाई बाटो दिनुहोस्।
हातमुख शुद्ध गर्ने पानीको कुण्ड प्रयोग गर्न मिल्ने भए हात पखाल्नुहोस् र मुख कुल्ला गर्नुहोस्। तलको तरिका हेर्नुहोस्।
सिक्का चढाउने भए दानपेटिकामा बिस्तारै राख्नुहोस्। आगन्तुकले बजाउन मिल्ने घण्टी भए हल्कासँग बजाउनुहोस्।
कम्मर झुकाएर दुई पटक निहुरनुहोस्। दुई पटक ताली बजाउनुहोस्, त्यसपछि हत्केला जोडेर मनमनै प्रार्थना गर्नुहोस्। अन्त्यमा कम्मर झुकाएर एक पटक निहुरनुहोस्।
बौद्ध मन्दिर
- मन्दिरको प्रवेशद्वारअघि हल्का निहुरनुहोस्। हातमुख शुद्ध गर्ने पानीको कुण्ड प्रयोग गर्न मिल्ने भए हात पखाल्नुहोस् र मुख कुल्ला गर्नुहोस्।
मुख्य भवन वा प्रार्थनाका लागि तोकिएको ठाउँमा जानुहोस्। सिक्का चढाउने भए दानपेटिकामा बिस्तारै राख्नुहोस्।
निहुरनुहोस्, छातीअगाडि हत्केला जोड्नुहोस् र शान्त भएर प्रार्थना गर्नुहोस्। ताली नबजाउनुहोस्। सकेपछि फेरि निहुरनुहोस्।
धूप चढाउन वा ठूलो घण्टी बजाउन मिल्छ कि भनेर पहिले बुझ्नुहोस्। प्रार्थनाका शब्द र विधि मन्दिरअनुसार फरक हुन्छन्।
हात र मुख शुद्ध गर्ने तरिका
डाडु उपलब्ध भए दायाँ हातले समातेर बायाँ हात पखाल्नुहोस्, त्यसपछि हात बदलेर दायाँ हात पखाल्नुहोस्। फेरि दायाँ हातमा डाडु समातेर बायाँ हत्केलामा अलिकति पानी लिनुहोस्, मुख कुल्ला गर्नुहोस् र बायाँ हात फेरि पखाल्नुहोस्। डाडुमा मुख नछुवाउनुहोस् र पानी ननिल्नुहोस्। पानीको कुण्ड बन्द भए वा व्यवस्था फरक भए त्यहाँको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
दुवै ठाउँमा पालना गर्ने शिष्टाचार
शान्त रहनुहोस्। प्रार्थना वा धार्मिक कार्यक्रममा बाधा नदिनुहोस्।
फोटो खिच्नुअघि सूचनापाटी हेर्नुहोस्। विशेष गरी भवनभित्र फोटो निषेध हुन सक्छ। कसैको नजिकबाट फोटो खिच्नुअघि अनुमति माग्नुहोस्।
जुत्ता फुकाल्ने निर्देशन भएको ठाउँमा फुकाल्नुहोस्। सबै ठाउँमा फुकाल्नुपर्दैन।
आगन्तुकका लागि खुला ठाउँमा मात्र जानुहोस्। बार ननाघ्नुहोस् र अनुमति नलिई मूर्ति वा पवित्र वस्तु नछुनुहोस्।
चढावा र प्रवेश शुल्कको फरक बुझ्नुहोस्। साइसेन स्वेच्छाले चढाइने रकम हो। बगैँचा वा भवन हेर्न भने प्रवेश शुल्क तिर्नुपर्ने हुन सक्छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
के विदेशीहरू प्रवेश गर्न सक्छन्?
सामान्यतः आगन्तुकका लागि खुला ठाउँमा विदेशीहरू पनि प्रवेश गर्न सक्छन्। केही क्षेत्र निजी हुन सक्छन् वा आरक्षण चाहिन सक्छ। आधिकारिक वेबसाइट र त्यहाँका सूचना हेर्नुहोस्।
के ५ येनकै सिक्का चढाउनुपर्छ?
पर्दैन। स्वेच्छिक चढावाको निश्चित रकम हुँदैन। यो अनिवार्य प्रवेश वा सेवा शुल्कभन्दा अलग हो।
के दुवै ठाउँमा गोशुइन छाप, ओमामोरी ताबीज र ओमिकुजी भाग्यफलका पर्चा पाइन्छन्?
धेरै शिन्तो र बौद्ध मन्दिरमा पाइन्छन्, तर सबैमा पाइँदैनन्। गोशुइन भ्रमण र प्रार्थना गरेको अभिलेखका रूपमा दिइने छाप वा सुलेख हो। काउन्टर खुल्ने समय, शुल्क र त्यहाँका नियम बुझ्नुहोस्।
के नयाँ वर्षको हात्सुमोदे शिन्तो मन्दिरमा मात्र गरिन्छ?
होइन। नयाँ वर्षमा पहिलो पटक धार्मिक स्थलमा जाने हात्सुमोदे शिन्तो र बौद्ध दुवै मन्दिरमा गरिन्छ।
प्रयोग गर्न मिल्ने जापानी वाक्यहरू
के म फोटो खिच्न सक्छु?
के जुत्ता फुकाल्नुपर्छ?
के म केवल अवलोकन गर्न सक्छु?